Một quán bar có thể kín bàn. Một lounge có thể hoạt động hết công suất. Âm nhạc, ánh sáng và không khí có thể đạt đến đỉnh điểm.
Nhưng phía sau một đêm kinh doanh tưởng như thành công, có một khoản chi phí cũng đang tăng lên theo từng giờ: tiền điện.
Đối với các mô hình giải trí ban đêm, điện không chỉ là một khoản chi vận hành thông thường. Điện là yếu tố duy trì gần như toàn bộ trải nghiệm khách hàng: từ điều hòa, âm thanh, ánh sáng sân khấu, màn hình LED, quầy pha chế cho đến hệ thống thông gió và thiết bị bếp.
Điều đáng nói là những thiết bị này lại hoạt động mạnh nhất đúng vào thời điểm giá điện cao nhất trong ngày.
Nghịch lý khung giờ: Càng bước vào giờ vàng kinh doanh, giá điện càng đắt
Bar, lounge, beer club, karaoke và các mô hình giải trí thường bắt đầu tăng công suất từ khoảng 18 giờ. Lượng khách đông dần trong khoảng 19–22 giờ và nhiều địa điểm duy trì hoạt động đến 23 giờ hoặc muộn hơn.
Đây cũng chính là khoảng thời gian gần như trùng khớp với khung giờ cao điểm mới.
Theo Quyết định số 963/QĐ-BCT ngày 22/4/2026, giờ cao điểm của hệ thống điện được áp dụng từ 17 giờ 30 đến 22 giờ 30, từ thứ Hai đến thứ Bảy. Chủ nhật không áp dụng giờ cao điểm.
Điều đó tạo ra một nghịch lý tài chính rõ ràng. Khung giờ tạo ra nhiều doanh thu nhất cũng là khung giờ doanh nghiệp phải mua điện với giá cao nhất. Một nhà máy có thể điều chỉnh lịch sản xuất. Một văn phòng có thể giảm tải sau giờ làm việc. Nhưng một quán bar không thể yêu cầu khách đến lúc nửa đêm chỉ để tránh giá điện cao điểm. Mô hình kinh doanh ban đêm gần như bị khóa cứng vào đúng khung giờ điện đắt đỏ nhất.
Mỗi kWh điện có thể lên tới 5.422 đồng
Với khách hàng sử dụng điện cho mục đích kinh doanh ở cấp điện áp dưới 6 kV, đơn giá điện hiện hành là:
- Giờ thấp điểm: 1.918 đồng/kWh
- Giờ bình thường: 3.152 đồng/kWh
- Giờ cao điểm: 5.422 đồng/kWh
Các mức giá trên chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.
Biểu giá bán điện theo quyết định số 1279/QĐ-BCT
Như vậy, một kWh điện sử dụng trong giờ cao điểm có giá cao gấp khoảng 2,83 lần so với giờ thấp điểm.Chênh lệch này đặc biệt đáng lo đối với ngành giải trí, bởi phần lớn điện năng không được tiêu thụ rải đều trong ngày. Công suất thường tăng mạnh trong vài giờ buổi tối, đúng lúc biểu giá cao điểm bắt đầu có hiệu lực.
Ví dụ, nếu một cơ sở duy trì tổng phụ tải trung bình 100 kW trong toàn bộ 5 giờ cao điểm, lượng điện tiêu thụ sẽ vào khoảng 500 kWh.
Riêng phần điện năng này, nếu tính theo đơn giá cao điểm 5.422 đồng/kWh, tương ứng khoảng 2,71 triệu đồng mỗi đêm, chưa bao gồm VAT và chưa tính lượng điện tiêu thụ ngoài khung giờ cao điểm.
Nếu hoạt động 26 đêm mỗi tháng, chi phí điện riêng trong 5 giờ cao điểm có thể vượt 70 triệu đồng/tháng.
Đây chưa phải toàn bộ hóa đơn. Nhưng đây thường là phần hóa đơn đắt nhất.
Khách càng đông, tải nhiệt càng lớn
Trong ngành giải trí, lượng khách đông không chỉ làm tăng doanh thu. Lượng khách đông còn làm tăng nhiệt lượng bên trong không gian.
Mỗi người đều phát sinh nhiệt. Khi hàng trăm khách cùng tập trung trong một khu vực kín, cộng thêm ánh sáng sân khấu, màn hình LED, thiết bị âm thanh, máy pha chế và hệ thống bếp, nhiệt độ trong không gian sẽ tăng rất nhanh.
Khi đó, điều hòa không còn hoạt động ở chế độ duy trì. Hệ thống phải tăng công suất để liên tục xử lý ba nguồn nhiệt lớn: nhiệt từ đám đông, nhiệt từ thiết bị và nhiệt truyền từ môi trường bên ngoài. Cùng lúc, hệ thống thông gió và hút khí cũng phải vận hành mạnh hơn để duy trì chất lượng không khí. Tủ lạnh, tủ đông và máy làm đá phải hoạt động liên tục do tần suất mở cửa tăng cao. Âm thanh và ánh sáng được đẩy lên theo quy mô chương trình.
Nói cách khác, tải điện không tăng tuyến tính theo số lượng khách. Trong những thời điểm đông nhất, nhiều nhóm thiết bị có thể đồng thời tiến gần đến công suất vận hành cao và tất cả diễn ra trong khung giá điện cao điểm.
“Doanh thu ảo” phía sau những đêm kín bàn
Một đêm kín bàn thường được nhìn nhận là một đêm kinh doanh thành công. Nhưng doanh thu cao không đồng nghĩa với lợi nhuận cao. Khách càng đông, cơ sở càng phải sử dụng nhiều điện để giữ nhiệt độ ổn định, duy trì chất lượng âm thanh, tăng cường ánh sáng, sản xuất đá, bảo quản đồ uống và vận hành các khu vực dịch vụ. Doanh thu tăng lên ở phía trước. Chi phí điện âm thầm tăng lên phía sau.
Vấn đề nằm ở chỗ tiền điện không xuất hiện ngay trong từng hóa đơn bán hàng. Chi phí này chỉ được tổng hợp và nhìn thấy rõ khi hóa đơn điện cuối tháng được phát hành. Điều đó dễ tạo ra cảm giác về một mức doanh thu rất tích cực, trong khi biên lợi nhuận thực tế đang bị thu hẹp. Một chương trình càng lớn, hệ thống âm thanh càng mạnh. Một đêm càng đông, điều hòa càng phải hoạt động nặng. Không gian càng sôi động, lượng điện tiêu thụ càng tăng.
Cuối cùng, doanh nghiệp có thể đạt doanh số cao nhưng vẫn không đạt được mức lợi nhuận tương xứng với lượng khách phục vụ.
Giá điện cao điểm biến điện năng thành chi phí biến đổi nguy hiểm
Tiền thuê mặt bằng thường tương đối cố định. Chi phí nhân sự có thể được dự báo theo ca làm việc. Chi phí nguyên liệu có thể được kiểm soát theo định mức. Nhưng điện năng trong mô hình giải trí lại biến động mạnh theo lượng khách, thời tiết, quy mô chương trình, nhiệt độ cài đặt và thời gian vận hành. Điện vì thế trở thành một trong những khoản chi phí biến đổi khó kiểm soát nhất.
Đáng lo hơn, khoản chi phí này không tăng vào những thời điểm kinh doanh yếu. Nó tăng mạnh nhất vào chính những đêm doanh nghiệp kỳ vọng tạo ra nhiều lợi nhuận nhất. Với CFO, đây là một điểm mù tài chính nguy hiểm: doanh thu được theo dõi theo từng bàn, từng hóa đơn và từng đêm, trong khi chi phí điện thường chỉ được nhìn thấy dưới dạng tổng số cuối tháng. Nếu không bóc tách điện năng theo khung giờ, doanh nghiệp rất khó biết một đêm “cháy vé” thực sự tạo ra bao nhiêu lợi nhuận ròng.
Một thiết kế tài chính tồi tệ cho ngành kinh doanh ban đêm
Thật là một thiết kế tài chính tồi tệ khi những giờ kinh doanh hiệu quả nhất lại trùng với những giờ điện đắt nhất. Doanh nghiệp đã phải trả tiền để tạo ra trải nghiệm khách hàng. Sau đó, doanh nghiệp tiếp tục phải trả mức giá điện cao nhất để duy trì chính trải nghiệm đó. Lợi nhuận của những đêm bùng nổ nhất vì thế không chỉ được quyết định bởi số lượng khách hay doanh thu trên mỗi bàn. Nó còn bị quyết định bởi một đồng hồ điện đang chạy nhanh nhất trong khung giờ đắt đỏ nhất. Đó là lý do giá điện cao điểm không đơn thuần làm hóa đơn tăng lên.
