Hệ thống điện tại ngân hàng thường chỉ được chú ý khi xảy ra sự cố. Nhưng đến lúc ATM ngừng hoạt động, máy chủ bị khởi động lại hoặc camera mất tín hiệu thì việc xử lý đã trở nên bị động.
Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là chi nhánh có nguồn điện dự phòng, mà là hệ thống đó có thực sự sẵn sàng khi cần hay không.
Giám đốc chi nhánh và bộ phận vận hành có thể tự rà soát nhanh bằng 4 câu hỏi dưới đây.
1. Khi mất điện, hệ thống có chuyển nguồn đủ nhanh không?
Với các thiết bị như máy chủ, ATM, bộ định tuyến và hệ thống kiểm soát giao dịch, chỉ một khoảng gián đoạn rất ngắn cũng có thể khiến thiết bị bị tắt hoặc khởi động lại.
Hãy kiểm tra xem thời gian chuyển nguồn có thực sự dưới 10 ms hay không. Quan trọng hơn, thông số này đã được kiểm tra thực tế tại chi nhánh hay mới chỉ được xem trên tài liệu thiết bị?
Nếu chưa từng thử mất điện khi hệ thống đang hoạt động, rất khó để khẳng định nguồn dự phòng có thể bảo vệ toàn bộ hoạt động giao dịch.
2. Nguồn dự phòng có duy trì được các hệ thống quan trọng trong ít nhất 4 giờ không?
Khi mất điện kéo dài, chi nhánh vẫn phải duy trì các phụ tải thiết yếu như camera, báo động, kiểm soát ra vào, thiết bị mạng và chiếu sáng khẩn cấp.
Thời gian dự phòng không nên được đánh giá theo dung lượng ghi trên nhãn pin hoặc acquy. Cần xác định dựa trên tình trạng thực tế của pin, số lượng thiết bị đang hoạt động và mức tải của chi nhánh tại thời điểm xảy ra sự cố.
Một hệ thống từng đáp ứng được 4 giờ khi mới lắp đặt chưa chắc vẫn duy trì được thời gian đó sau nhiều năm sử dụng.
3. Nguồn điện có đủ ổn định cho các thiết bị nhạy cảm không?
Máy đếm tiền, máy tính, máy chủ, camera và thiết bị mạng đều khá nhạy cảm với chất lượng nguồn điện.
Nguồn điện có nhiều sóng hài, điện áp dao động hoặc không ổn định có thể khiến thiết bị hoạt động chập chờn, nóng bất thường, treo máy hoặc giảm tuổi thọ.
Một số dấu hiệu thường gặp gồm:
- Máy đếm tiền hoạt động thiếu ổn định
- Màn hình nhấp nháy
- Máy tính hoặc máy chủ tự khởi động lại
- Bộ nguồn phát tiếng ù
- Thiết bị điện tử thường xuyên nóng bất thường
Chỉ số THD cần được đo bằng thiết bị chuyên dụng. Không thể đánh giá chất lượng nguồn điện chỉ bằng việc quan sát hệ thống vẫn đang chạy.
4. Tình trạng pin có được kiểm tra tự động mỗi ngày không?
Pin hoặc acquy có thể vẫn báo bình thường nhưng dung lượng thực tế đã suy giảm đáng kể.
Hệ thống cần theo dõi được sức khỏe pin, hay còn gọi là chỉ số SOH, để phát hiện sớm những bất thường như:
- Dung lượng pin suy giảm
- Chênh lệch điện áp giữa các khối pin
- Nhiệt độ tăng cao
- Một số cell pin yếu hơn bình thường
- Thời gian dự phòng không còn đạt yêu cầu
Nếu chỉ phát hiện pin đã xuống cấp vào đúng lúc mất điện, chi nhánh sẽ không còn đủ thời gian để xử lý.
SAU KHI TỰ RÀ SOÁT
Nếu vẫn còn bất kỳ tiêu chí nào chưa được kiểm tra rõ ràng, chi nhánh nên xem đó là một khoảng trống trong công tác vận hành, không phải một chi tiết có thể bỏ qua.
Nguồn điện dự phòng chỉ thực sự đáng tin cậy khi thời gian chuyển nguồn, khả năng duy trì tải, chất lượng điện và tình trạng pin đều được kiểm chứng bằng dữ liệu thực tế.
Một checklist nghiêm ngặt không nhằm tạo thêm thủ tục. Nó giúp chi nhánh phát hiện rủi ro trước khi rủi ro biến thành gián đoạn giao dịch, mất dữ liệu hoặc ảnh hưởng đến an ninh vận hành.
Trong quản trị rủi ro tài chính, không có chỗ cho sự phỏng đoán. Mọi khả năng dự phòng đều cần được kiểm tra, đo lường và xác nhận định kỳ.
