Trong logistics, doanh nghiệp thường tính rất kỹ từng kilomet vận chuyển, từng giờ xe chờ, từng mét vuông kho và từng phút xử lý đơn hàng. Nhưng có một khoản chi phí có thể âm thầm tăng lên mỗi ngày mà nhiều kho vận chưa thực sự nhìn thấy rõ: điện tiêu thụ đúng vào giờ cao điểm.
Với những kho có mức độ tự động hóa cao, điện không chỉ dùng cho chiếu sáng. Hệ thống thông gió, băng chuyền, robot, máy chủ, thiết bị phân loại hàng hóa và trạm sạc xe nâng điện đều có thể vận hành đồng thời. Đáng nói hơn, nhiều thiết bị trong số này không thể tùy ý dừng chỉ vì giá điện đang cao. Khi đơn hàng cần xử lý, xe cần xuất bến và hàng hóa cần phân loại, hệ thống vẫn phải chạy.
Khi giờ cao điểm điện trùng giờ cao điểm vận hành
Vấn đề lớn nhất nằm ở thời điểm tiêu thụ. Buổi sáng, kho bắt đầu tiếp nhận hàng, băng chuyền, máy tính, hệ thống chiếu sáng và thiết bị xử lý cùng khởi động. Cuối ngày, hoạt động phân loại, đóng gói, xuất hàng và sạc phương tiện nội bộ lại tạo ra một chu kỳ phụ tải lớn khác.
Nếu lượng điện này rơi vào khung giá khoảng 5.422 đồng/kWh, chi phí vận hành có thể tăng mạnh chỉ vì cùng một lượng điện được sử dụng vào thời điểm đắt hơn trong ngày. Với kho logistics có phụ tải lớn, mức chênh lệch này khi cộng dồn theo ngày, tháng và năm có thể trở thành một khoản chi phí đáng kể.
Điện cao điểm cuối cùng sẽ đi vào từng đơn hàng
Đối với CFO hoặc chủ kho, vấn đề không chỉ là hóa đơn điện tháng này tăng bao nhiêu. Quan trọng hơn là chi phí điện trên mỗi đơn hàng được xử lý.
Khi một kho vận hành hàng nghìn hoặc hàng chục nghìn đơn mỗi ngày, phần chi phí điện tăng thêm sẽ đi trực tiếp vào chi phí vận hành kho, sau đó được phân bổ vào giá thành xử lý từng đơn hàng. Một khoản tăng nhỏ trên mỗi đơn có thể không đáng kể nếu nhìn riêng lẻ, nhưng khi nhân với hàng trăm nghìn đơn mỗi tháng, tác động lên biên lợi nhuận sẽ hoàn toàn khác.
Đó là lý do chi phí năng lượng không nên chỉ được nhìn dưới góc độ “tháng này dùng bao nhiêu kWh”, mà cần được nhìn như một phần của chi phí thực tế để xử lý mỗi đơn hàng.
Khi tất cả thiết bị cùng chạy
Một đặc điểm khác của kho hiện đại là phụ tải điện không phải lúc nào cũng tăng đều. Khi robot, băng chuyền, hệ thống thông gió, khu vực xuất hàng và trạm sạc xe nâng cùng hoạt động, công suất có thể tăng vọt trong một khoảng thời gian ngắn. Đây chính là những thời điểm xuất hiện đỉnh tải Pmax.
Một kho có tổng mức tiêu thụ điện không quá bất thường vẫn có thể tạo ra những đỉnh công suất rất lớn nếu quá nhiều thiết bị được vận hành đồng thời. Vì vậy, chỉ nhìn tổng số kWh cuối tháng chưa chắc đã phản ánh đầy đủ áp lực chi phí năng lượng của một trung tâm logistics.
Biên lợi nhuận có thể bị bào mòn ở nơi ít được chú ý nhất
Ngành logistics liên tục tối ưu tuyến đường, diện tích kho, tỷ lệ lấp đầy xe, tốc độ xử lý đơn hàng, nhân sự và thời gian giao hàng. Nhưng nếu một phần lớn điện năng lại được tiêu thụ đúng vào những giờ có đơn giá cao nhất, lợi nhuận tạo ra từ các nỗ lực tối ưu đó vẫn có thể bị bào mòn trên hóa đơn điện.
Với những trung tâm logistics ngày càng điện hóa và tự động hóa, thời điểm tiêu thụ điện đang trở nên quan trọng không kém tổng lượng điện tiêu thụ.
“Thật không thông minh khi nỗ lực tối ưu từng kilomet vận chuyển nhưng lại để giá điện giờ cao điểm âm thầm lấy đi lợi nhuận của cả chuỗi logistics.”
Đối với CFO, câu hỏi vì thế không còn đơn giản là:
“Kho này tiêu thụ bao nhiêu điện mỗi tháng?”
Mà phải là:
“Kho đang tiêu thụ điện vào thời điểm nào, và mỗi giờ vận hành đang thực sự lấy đi bao nhiêu biên lợi nhuận?”
